Als je lang genoeg beeldjes verzamelt, vooral Disney-beeldjes, is er één ding dat uiteindelijk zal gebeuren.
Er zal iets breken.
Soms is het een klein en onschuldig incident. Soms is het een dramatische situatie van “ik hoorde de klap vanuit drie kamers verderop”. En soms komt het van een koerier in een draagtas aan, alsof het een kleine natuurramp heeft overleefd.
Waargebeurd verhaal.
Ik ontving ooit een beeldje dat was “verpakt” op een manier die alleen maar kan worden omschreven als hoop en waanideeën. Geen bubbeltjesplastic. Geen bescherming. Alleen een draagtas en een droom. Toen ik het opende, zat het arme ding uit ongeveer 7.426 stukken. Op dat moment ben je niet langer aan het repareren, maar voer je een archeologische opgraving uit.
En eerlijk? Sommige beeldjes zijn gewoon voorbij het punt waarop ze nog te redden zijn.
Dat is een van de moeilijkste dingen voor verzamelaars om te accepteren.
Want als je van deze beeldjes houdt, is je eerste instinct:
“IK KAN HAAR REDDEN.”
Soms kan het wel.
Soms moet je dat absoluut niet doen.
En het verschil kennen is belangrijk.
Eerst dit: moet het eigenlijk wel worden gerepareerd?
Dit klinkt voor de hand liggend, maar je zou versteld staan van het aantal verzamelaars dat reparaties probeert uit te voeren aan dingen die helemaal niet kapot waren.
Vooral bij Disney Traditions van Jim Shore komen vaak ruwe texturen, opzettelijke spleetjes, ongelijkmatige verfdetails en rustieke afwerkingen voor die er beschadigd uit kunnen zien, terwijl ze volledig origineel zijn.
Ik heb het volgende gezien:
- “Scheuren” die onderdeel waren van het beeldhouwwerk
- Ongelijkmatige verf die opzettelijk een verweerde uitstraling had
- Kleine spleetjes die gietnaden waren
- Ruwe randen die voor afgebrokkelde stukjes worden aangezien
- Antieke afwerkingen die voor vervaging worden aangezien
Vooral Jim Shore-beeldjes zijn ontworpen met dat handgemaakte, folkloristische gevoel. Ze horen er niet machinaal perfect uit te zien. Als dat wel zo was, zouden ze een deel van hun charme verliezen.
Dus voordat je in paniek raakt:
- Controleer referentiefoto’s
- Bekijk officiële productafbeeldingen
- Vergelijk met andere exemplaren online
- Haal adem voordat je naar de lijm grijpt
Want soms veroorzaakt de “reparatie” meer schade dan het “probleem”.
Kleine onvolkomenheden horen bij de charme
Deze is belangrijk.
Verzamelaars kunnen zo gefocust raken op perfectie dat ze vergeten dat deze beeldjes met de hand zijn beschilderd en stuk voor stuk zijn afgewerkt.
Geen twee exemplaren zijn ooit volledig identiek.
De ene Assepoester kan iets zachtere ogen hebben. De ene Stitch kan een ietwat scheve grijns hebben. Het ene beeldje uit De Aristokatten kan een iets andere verfschaduwing hebben dan het andere.
Dat is normaal.
En eerlijk gezegd vind ik dat geweldig.
Het geeft ze karakter.
Als de afwijking klein is en niet afleidt, kun je het beter zo laten dan proberen het te ‘verbeteren’ en het per ongeluk erger te maken.
Soms is terughoudendheid de beste restauratievaardigheid die je kunt hebben.
Als je het gaat repareren, doe het dan goed
Dit is het moment waarop ik een serieus gezicht opzet.
Als je een beeldje gaat repareren, doe dat dan alsjeblieft:
Neem de tijd.
Haast je niet omdat je ongeduldig bent om het weer uit te stallen.
Een gehaaste reparatie valt bijna altijd op.
Goede reparaties zijn:
- Zorgvuldig
- Schoon
- Goed uitgelijnd
- Goed uitgehard
- Doordacht
Slechte reparaties zijn:
- Dikke klodders lijm
- Verkeerd uitgelijnde verbindingen
- Overal lukraak verf aangebracht
- de uitstraling van ‘goed genoeg’
En ja, meestal kunnen we het zien.
Vooral verzamelaars.
Er is niets erger dan een prachtig beeldje met:
- lijmvingerafdrukken
- troebele resten
- of een arm die is vastgemaakt in wat je alleen maar kunt omschrijven als ‘een medisch zorgwekkende hoek’
Als je twijfelt:
- eerst oefenen
- technieken onderzoeken
- of overweeg professionele hulp voor waardevolle stukken
Sommige reparaties zijn verrassend goed uitvoerbaar.
Andere vallen echt onder specialistisch werk.
Bekijk onze restauratiepagina voor hints en tips.
Sommige stukken zijn niet meer te redden, en dat is oké
Dit is het trieste gedeelte.
Soms is een beeldje gewoon te zwaar beschadigd.
Als een stuk:
- ernstige versplintering
- ontbrekende delen
- afbrokkelend hars
- uitgebreid verfverlies
- of structurele zwakte
Je kunt uren bezig zijn met repareren, waarna het nog steeds kwetsbaar, instabiel of zichtbaar beschadigd blijft.
Dat kan hartverscheurend zijn, vooral bij zeldzame of sentimentele stukken.
Maar soms moet je realistisch zijn.
Dat betekent echter niet per se dat het verhaal van het beeldje voorbij is.
Ik vind het idee om zwaar beschadigde stukken een nieuwe bestemming te geven eigenlijk best leuk.
Dat beeldje met de ‘ramp met de draagtasje’ waar ik het eerder over had? Ik kan mezelf er nog steeds niet toe brengen het weg te gooien. Ik overweeg serieus om stukjes ervan te verwerken tot:
- een decoratie in een vissenkom.
- een tuindecoratie
- een displayvoet
- of een soort Disney-kunstproject met ‘ruïnes’
Want verzamelaars, mezelf inbegrepen, kunnen blijkbaar niet loslaten.
Een goede reparatie moet respect hebben voor het stuk
Dit is waarschijnlijk mijn belangrijkste reparatiefilosofie.
Het doel is niet om het beeldje koste wat kost fabrieksnieuw te laten lijken.
Het doel is om de ziel van het stuk te behouden.
Vooral Disney Traditions zijn vergevingsgezind dankzij hun rustieke stijl, maar daarna moeten ze er nog steeds uitzien zoals zichzelf.
Soms haalt overrestauratie het karakter er volledig uit.
Ik moet mezelf er vaak van weerhouden om het bijwerken te perfect te maken.
Dat voelt heel vreemd.
Maar deze beeldjes horen warmte, textuur en charme te hebben, niet de glanzende perfectie van de motorkap van een gloednieuwe auto.
Voorkomen is beter dan repareren
Eerlijk gezegd is de beste reparatie degene die je nooit hoeft uit te voeren.
Een enorm aantal beschadigde beeldjes ontstaat door slechte verpakking.
Alsjeblieft.
Ik smeek dit namens verzamelaars overal.
Stuur kwetsbare beeldjes van kunsthars niet op, gewikkeld in:
- één laag krantenpapier
- losse supermarkt tasjes
- of ‘goede vibes’
Je koerier weet niet dat er een piepkleine porseleinen Sebastian in zit die emotionele betekenis heeft.
Pak het in alsof de doos naar een andere postcode wordt getrapt.
Want soms zal dat waarschijnlijk inderdaad het geval zijn.
Beeldjes repareren kan ontzettend veel voldoening geven.
Er is iets moois aan het redden van een gekoesterd stuk en het een nieuwe kans geven om tentoongesteld en bewonderd te worden.
Maar niet elk beeldje hoeft te worden gerepareerd.
En niet elk beeldje kan worden gerepareerd.
Een onderdeel van verzamelen is leren:
- wanneer je moet repareren
- wanneer je dingen met rust moet laten
- en wanneer je liefdevol moet accepteren dat een stuk het einde van zijn reis heeft bereikt
Zelfs als die reis eindigt als decoratie in een vissenkom.
Als je geïnteresseerd bent in restauratietips, het bijwerken van verf en reparatietechnieken, bekijk dan mijn andere blogs, waarin ik uitgebreider uitleg hoe ik beeldjes veilig en met respect voor het origineel restaureer.
En als je reparatienachtmerries helemaal wilt voorkomen, heb ik ook een blog over hoe je beeldjes goed inpakt, want geloof me, het is hartverscheurend om onze favoriete personages in duizend stukjes te zien.
