Er is iets hartverscheurends aan het zien van een beschadigd Disney-beeldje.
Deze stukken waren ooit zorgvuldig uitgekozen, liefdevol uit de doos gehaald, vol trots tentoongesteld en door iemand gekoesterd. Ze worden niet meer geproduceerd — er zijn maar een beperkt aantal exemplaren van in de wereld — dus ik heb er nooit moeite mee gehad om beschadigde stukken te kopen, vooral niet wanneer de afgebroken onderdelen nog aanwezig zijn. Als er iets is, voel ik me juist nog meer tot ze aangetrokken. Ze verdienen het om gekoesterd te worden, niet om vergeten te worden.
Ik vind het oprecht geweldig om ze een tweede kans te geven.
Deze specifieke restauratie betrof Disney Traditions “Live Your Dream” met Rapunzel. Ik kocht haar in de wetenschap dat een deel van haar arm was afgebroken (arm meisje!), maar toen ik aan het restauratieproces begon, ontdekte ik ook aanzienlijke barsten in haar haar. Het werd een veel groter project dan ik oorspronkelijk had verwacht — maar eerlijk gezegd zijn dat vaak de projecten die de meeste voldoening geven.
Stap één – Schoonmaken
Het allereerste wat ik doe bij elke restauratie van een beeldje, is het grondig en voorzichtig schoonmaken.
Mijn schoonmaakmethode is uiterst eenvoudig:
- Koel water
- Wattenstaafjes
- Een microvezeldoek
En dat is alles.
Ik gebruik nooit chemicaliën of agressieve schoonmaakmiddelen op beeldjes van hars. Na verloop van tijd kunnen sterke reinigingsmiddelen lakafwerkingen beschadigen, beschermende coatings dof maken, gelijmde delen verzwakken en zelfs kwetsbare oppervlakken uitdrogen. Deze stukken zijn nooit ontworpen om schurende schoonmaakmiddelen te verdragen, dus voorzichtig schoonmaken is echt het beste.
Het is ook belangrijk om schoon te maken voordat reparaties worden uitgevoerd, omdat gebroken beeldjes van nature kwetsbaarder zijn. Tijdens het schoonmaken krijg je de kans om het stuk goed te inspecteren en eventuele extra schade vast te stellen. In Rapunzels geval was dit het moment waarop ik de barsten in haar haar ontdekte.
Ik begin altijd bij de basis en werk naar boven. Deels omdat dat praktisch gezien logisch is — en deels omdat het voelt alsof ik het beeldje stukje bij beetje weer tot leven breng.
Ik zal hier ook iets enigszins vreemds toegeven…
Ik maak beeldjes eigenlijk graag schoon.
Sommige mensen fietsen. Sommigen gaan parachutespringen. Ik maak Disney-beeldjes schoon.
Er is iets bevredigends aan het zien verdwijnen van jarenlang stof en hoe de kleuren weer beginnen te stralen. Soms maakt het me ook een beetje verdrietig als ik zie dat ze ernstig verwaarloosd zijn, want ooit zouden ze splinternieuw uit de doos zijn gehaald en gekoesterd. Maar ik ben hier niet om te oordelen — stof gebeurt nu eenmaal.
Ik maak schoon totdat de wattenstaafjes schoon terugkomen en ik gebruik ze nooit zuinig. Als een beeldje twintig wattenstaafjes nodig heeft, dan heeft het twintig wattenstaafjes nodig! Het heeft geen zin om vuil alleen maar rond te duwen.
Ik gebruik ook altijd verse wattenstaafjes voor handen en gezichten.
Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden en zo....!
Stap twee – De lijmverbintenis
Daarna volgt het enigszins zenuwslopende deel: lijmen.
Voordat ik de lijm ook maar open, neem ik de tijd om het gebroken onderdeel zorgvuldig te positioneren en precies te begrijpen hoe het weer in elkaar past. Zodra er secondelijm aan te pas komt, moet je echt snel werken.
En natuurlijk koos ik ervoor om deze restauratie op de warmste dag van het jaar uit te voeren.
Eenendertig graden in het VK. In mei. Echt waar!
Eén ding dat ik nooit doe, is secondelijm rechtstreeks uit de tube op het beeldje zelf aanbrengen. Het is veel te makkelijk om er te veel uit te knijpen, waardoor de lijm rond de reparatie naar buiten lekt en de schade veel duidelijker zichtbaar wordt.
In plaats daarvan knijp ik een kleine hoeveelheid op een ‘palette’.
Met palette bedoel ik het deksel van een oud bakje van een afhaalmaaltijd.
Ik houd ervan om dingen te hergebruiken. Bovendien geeft het me een uitstekend excuus als ik nog een afhaalmaaltijd nodig heb.
Daarna breng ik de lijm aan met een van de volgende hulpmiddelen:
- Een cocktailprikkertje
- Een heel fijn penseel
Als ik een iets groter oppervlak nodig heb, maak ik het uiteinde van het cocktailprikkertje eerst een beetje stomp.
Zodra ik volledig zeker ben van de positionering, plaats ik het onderdeel voorzichtig en houd ik het stevig vast. Een pincet is ontzettend handig bij kleinere reparaties.
Want afgescheurde huid die aan je beeldje vastzit is niet de uitstraling die we nastreven.
Stap drie – Mijn geheime wapen
Nu komt het deel dat niet iedereen doet — en eerlijk gezegd is dit waarschijnlijk de techniek die ik in de loop der tijd het meest heb verfijnd.
Mijn geheime wapen?
Muurplamuur.
Ja. Echte muurplamuur.
Voorzichtig gebruikt is dit geweldig voor kleine kieren, haarscheurtjes en ruwe randen rond gerepareerde plekken. Het helpt reparaties er veel gladder en natuurlijker uit te laten zien en verstevigt tegelijkertijd zwakke punten.
De plamuur kan rechtstreeks uit de pot behoorlijk dik zijn, dus verdun ik hem een beetje met water en meng ik hem met een penseel totdat hij makkelijker te verwerken is.
Vervolgens vul ik met een heel fijn penseel voorzichtig alle scheurtjes of oneffenheden rond de reparatie op.
Dit spul droogt ook vrij snel, dus je moet doelgericht te werk gaan.
Maar — en dit is belangrijk — overdrijf er niet mee. Minder is absoluut meer. Breng het alleen aan waar het echt nodig is.
Zodra alles volledig droog is, gebruik ik:
- Een grove verfkwast om overtollig stof weg te vegen
- Een klein vijltje om ongewenste bobbels of ruwe plekken glad te maken
Op dit punt begint de reparatie er al veel verfijnder uit te zien.
Stap vier – verf bijwerken
Zodra de structuur is gerepareerd, bestaat de laatste fase uit het bijwerken van het schilderwerk.
Hiervoor gebruik ik acrylverf. Verfstiften kunnen ook heel goed werken, maar ze beperken je wel omdat je geen aangepaste kleuren kunt mengen — je bent beperkt tot de tinten die je al hebt.
Gelukkig zijn Disney Traditions-beeldjes eigenlijk heel vergevingsgezind als het om het bijwerken van verf gaat, omdat hun afwerking bewust rustiek is en er handgemaakt uitziet.
Sterker nog, ik moet mezelf er vaak van weerhouden reparaties te perfect te maken.
Als een reparatie overdreven foutloos en glad afgewerkt oogt, kan die juist meer opvallen omdat de ietwat rustieke Jim Shore-charme verloren gaat. Daarom probeer ik die zachtere, getextureerde afwerking bewust te behouden.
Kleuren matchen is grotendeels een kwestie van proberen en bijstellen. Ik raad altijd aan:
- Werken in een goed verlichte ruimte (een vergrootglas met verlichting doet wonderen!)
- Steeds kleine hoeveelheden mengen
- De verf geleidelijk aanbrengen in plaats van te dik
Geduld is veel belangrijker dan perfectie.
Laatste stap – de reparatie verzegelen
Zodra de verf volledig droog is, werk ik alles af met een kleine hoeveelheid matte vernis, aangebracht met een wattenstaafje.
Dit helpt:
- Verzegel de reparatie
- Bescherm de bijgewerkte verf
- Versterk het gerepareerde gebied
- Behoud die mooie rustieke afwerking
Glansvernis kan reparaties soms te veel laten opvallen, dus matte vernis vloeit veel natuurlijker samen met Disney Traditions-stukken.
Een nieuw leven
Gerepareerde beeldjes kunnen helaas niet langer echt als onberispelijke verzamelobjecten worden beschouwd, wat erg jammer is.
Maar het kunnen nog altijd absoluut prachtige decoratieve stukken zijn.
En eerlijk? Ze verdienen nog steeds liefde.
Veel van mijn gerepareerde beeldjes komen terecht op wat ik mijn ‘adoptieplank’ noem — een kleine verzameling stukken die misschien niet meer perfect zijn, maar me nog steeds enorm veel plezier bezorgen.
Omdat ik ze daarom verzamel.
Niet omdat ik hoop dat ze ooit iemands erfenis zullen worden.
Niet omdat ik verwacht dat ze mijn pensioen zullen financieren.
Ik verzamel ze omdat ze me laten glimlachen.
Ze zorgen voor comfort, nostalgie, warmte en geluk.
En af en toe een kleine onderbreking doet niets af aan die magie.
Per slot van rekening…
Wie is er eigenlijk perfect?
