Of hield ze gewoon heel, heel veel van wat Rapunzel voor haar kon doen?
Er zijn enkele Disney-schurken die heerlijk rechttoe rechtaan zijn.
Cruella wil puppy's.
Ursula wil macht.
Scar wil de troon.
En dan is er nog Mother Gothel.
Mother Gothel ontvoert een baby, sluit haar achttien jaar op in een toren, liegt voortdurend tegen haar, maakt haar zelfvertrouwen kapot en herinnert haar er steeds aan dat de buitenwereld absoluut angstaanjagend is.
Zaak gesloten. Vreselijke moeder. Volgende blog.
Behalve…
Ik heb gekeken Tangled vaker dan ik redelijkerwijs in de rechtbank zou kunnen verdedigen, en er is iets aan de relatie tussen Gothel en Rapunzel waardoor ik me altijd heb afgevraagd:
Hield Mother Gothel überhaupt van Rapunzel?
En ik denk dat mijn antwoord is…
Ja. Een soort van. Op een diep ongezonde, egoïstische en nogal ingewikkelde manier.
Omdat ik niet denk dat Rapunzel alleen een magische bloem met benen aan haar.
Ik denk dat Gothel echt gehecht aan haar raakte.
Het probleem is dat Mother Gothels versie van liefde volledig verstrikt is - vergeef me de onvermijdelijke woordspeling - in angst, bezitsdrang, jaloezie, controle en haar absolute doodsangst om oud te worden.
En eigenlijk denk ik dat hier een interessante vergelijking met verslaving opgaat.
🌼 Het begon met de bloem, niet met de baby
Voordat Rapunzel werd geboren, had Gothel al god-weet-hoelang in het geheim de magische gouden bloem gebruikt om jong te blijven.
Ze deelde haar niet.
Ze vertelde niemand over haar.
Ze verstopte haar en keerde terug wanneer ze haar nodig had.
Toen werd de bloem ontdekt en gebruikt om de zwangere koningin te redden, waarbij de magie op Rapunzel werd overgedragen.
Plotseling was datgene waarvan Gothel afhankelijk was verdwenen.
Behalve dat het niet zo was.
Het had nu enorme groene ogen, een klein neusje en een volle bos magisch blond haar.
En hier neemt Gothel de beslissing die alles wat daarna gebeurt bepaalt.
Ze probeert Rapunzels haar af te knippen.
De magie verdwijnt.
Dus neemt ze Rapunzel mee.
Niet omdat ze een dochter wil.
Omdat ze wil wat Rapunzel haar kan geven.
Dat onderscheid doet ertoe.
💛 Maar achttien jaar is lang…
Hier wordt het ingewikkelder.
Gothel voedt Rapunzel op vanaf haar geboorte tot haar achttiende verjaardag.
Dat betekent duizenden en nog eens duizenden maaltijden, gesprekken, bedtijden, liedjes, grappen en alledaagse kleine momenten samen.
En ondanks alles wat we over Gothel weten, zijn er momenten waarop hun relatie er verrassend normaal uitziet.
Ze hebben hun kleine routines.
Gothel kent Rapunzels persoonlijkheid.
Ze weet wat ze leuk vindt.
Ze brengt haar cadeaus.
Ze weet hoe ze haar aan het lachen kan maken.
Er zijn momenten waarop Gothel oprecht door haar geamuseerd lijkt.
En ik vind het moeilijk te geloven dat iemand achttien jaar lang een kind kan opvoeden en absoluut niets om wie diegene is.
Maar van iemand houden en van iemand houden nou ja zijn twee heel verschillende dingen.
Gothel kan genegenheid voor Rapunzel hebben ontwikkeld.
Ze heeft nooit meer van Rapunzel gehouden dan van zichzelf.
En daar zit het probleem.
🍷 Lijkt Moeder Gothel bijna op een verslaafde?
Dit is het deel dat ik bijzonder interessant vind.
Gothel is volledig afhankelijk van Rapunzel.
Zonder haar moet Gothel onder ogen zien waar ze absoluut doodsbang voor is: ouder worden en uiteindelijk de dood.
Rapunzel is dus niet gewoon haar dochter.
Ze is ook Gothels oplossing.
En als je hun relatie door die bril bekijkt, wordt een deel van Gothels gedrag fascinerend.
Haar hele leven draait om toegang houden tot datgene waarvan ze gelooft dat ze niet zonder kan.
Ze liegt om het te beschermen.
Ze zondert Rapunzel af om het te beschermen.
Ze wordt steeds wanhopiger wanneer ze denkt dat ze het misschien zal verliezen.
En wanneer Rapunzel zelfstandiger begint te worden, reageert Gothel niet als een moeder die bang is dat haar dochter volwassen wordt.
Ze reageert als iemand die doodsbang is dat datgene waarvan ze afhankelijk is, haar ontglipt.
Dat verontschuldigt haar gedrag natuurlijk niet.
Maar het maakt haar wel een veel interessantere schurk.
Gothel is niet gewoon hebzuchtig.
Ze is doodsbang.
🪞 En dan is er nog Moeder Gothels jaloezie…
O, Gothel.
Er is iets bijzonder ongemakkelijks aan de manier waarop ze Rapunzels zelfvertrouwen stukje bij beetje afbreekt.
Ze bespot haar uiterlijk.
Ze lacht haar naïviteit uit.
Ze zegt dat ze zwak is.
Ze maakt grappen ten koste van Rapunzel en verbergt die vervolgens achter:
‘Ik plaag je maar!’
En Moeder weet het best is in feite drie minuten gewapende moederlijke angst met een uitstekende choreografie.
Maar waarom haalt ze Rapunzel voortdurend naar beneden?
Controle maakt er duidelijk deel van uit.
Als Rapunzel gelooft dat ze buiten de toren niet kan overleven, zal ze niet vertrekken.
Maar ik denk dat er daar ook nog iets anders speelt.
Jaloezie.
Rapunzel is alles wat Gothel wanhopig probeert te blijven.
Jong.
Mooi.
Vol leven.
Van nature stralend.
En het pijnlijkst van alles is dat Rapunzel dat niet eens geven over de jeugd die Gothel haar hele bestaan heeft gewijd aan het behouden.
Rapunzel wil ervaringen.
Ze wil avontuur.
Ze wil liefde.
Ze wil de zwevende lichten zien.
Gothel heeft eeuwenlang wanhopig aan haar jeugd vastgeklampt…
…en Rapunzel simpelweg heeft het.
Dat moet prikken.
Vooral als je hele huidverzorgingsroutine bestaat uit iemand ontvoeren en op diens hoofdhuid zingen
(Ik vraag me af of ze ooit slakkenslijm heeft geprobeerd - blijkbaar is dat echt goed?!)
😬 ‘Ik hou het meest van jou’
Een van de meest onthullende kleine gesprekken in Tangled gebeurt wanneer Rapunzel en Gothel zeggen:
‘Ik hou van je.’
‘Ik hou meer van jou.’
‘Ik hou het meest van jou.’
Op het eerste gezicht is het lief.
Maar als je al het andere weet, wordt het nogal ongemakkelijk.
Want Gothel houdt inderdaad van iets het “meest.”
Haarzelf.
Bijna elke beslissing die ze neemt, dient uiteindelijk haar eigen behoeften.
Rapunzel kan gelukkig zijn - mits haar geluk Gothel niet bedreigt.
Rapunzel kan hobby's hebben - zolang ze die in de toren beoefent.
Rapunzel kan elke beschikbare vierkante centimeter van de muur beschilderen, steeds dezelfde boeken lezen, kaarsen maken, bakken, naaien, haar haar borstelen en blijkbaar bedreven worden in ongeveer zeventien verschillende ambachten…
…maar ze kan haar eigen leven niet kiezen.
Dat is geen onvoorwaardelijke liefde.
Het is liefde met een zeer omvangrijk document met algemene voorwaarden erbij.
🌸 Ik denk dat Gothel Deed Van Rapunzel houden - maar als bezit
Hier kom ik uiteindelijk op uit.
Ik denk niet dat Moeder Gothel elk aanhankelijk moment veinsde.
Ik denk dat ze waarschijnlijk wel tederheid voor Rapunzel voelde.
Ik denk dat ze van haar gezelschap genoot.
Ik denk dat ze aan haar gehecht raakte.
Misschien geloofde ze in haar eigen gedachten zelfs oprecht dat ze van haar hield.
Maar haar liefde was bezitterig.
Rapunzel was van haar.
En dat verschilt sterk van het soort liefde dat Rapunzel uiteindelijk ervaart met Flynn, Pascal en haar echte ouders.
Gezonde liefde wil dat iemand groeit, zelfs wanneer die groei die persoon bij je vandaan brengt.
Gothels liefde vereist dat Rapunzel precies blijft waar ze is.
Voor altijd.
Omdat Rapunzels onafhankelijkheid niet alleen betekent dat Gothel de controle over haar ‘dochter’ verliest.
Dat betekent dat Gothel hetgene verliest wat haar jong houdt.
Haar emotionele gehechtheid en haar verslaving aan Rapunzels magie zijn volledig met elkaar verweven geraakt.
Ze weet misschien niet eens waar het ene ophoudt en het andere begint.
👑 Angst en trots bepalen alles
Voor mij zijn de twee emoties die Gothel echt drijven angst en trots.
Ze is doodsbang om oud te worden.
Doodsbang voor de dood.
Doodsbang om Rapunzel te verliezen.
En ze is ongelooflijk geobsedeerd door haar eigen schoonheid.
Die combinatie maakt oprechte, onzelfzuchtige liefde bijna onmogelijk.
Want echte ouderliefde vereist soms opoffering.
Gothel offert zichzelf nooit op voor Rapunzel.
Ze offert Rapunzel voor zichzelf.
Keer op keer.
En wanneer ze uiteindelijk moet kiezen tussen Rapunzels vrijheid en haar voor altijd behouden?
We ontdekken precies waar Rapunzel in de hiërarchie staat.
Spoilerwaarschuwing:
Onder Mother Gothel.
Aanzienlijk.
💜 En daarom is Mother Gothel zo'n briljante Disney-schurk
Mother Gothel heeft geen hoorns.
Ze verandert niet in een draak.
Ze voert geen leger hyena's aan.
Meestal ziet ze er niet eens bijzonder angstaanjagend uit.
Ze is grappig.
Ze is theatraal.
Ze is glamoureus.
Ze kan liefdevol zijn.
En juist dat maakt haar zo verontrustend.
Haar wreedheid ziet er niet altijd uit als wreedheid.
Soms ziet het eruit als bezorgdheid.
Soms klinkt het als een grap.
Soms komt het met hazelnootsoep.
En soms zegt het:
“Moeder weet het best.”
Dat is veel interessanter dan een slechterik die de heldin simpelweg haat.
Want ik denk helemaal niet dat Mother Gothel Rapunzel haatte.
Ik denk dat ze op de enige manier van Rapunzel hield die ze echt kende:
Egoïstisch.
Ze hield ervan haar te hebben.
Ze hield ervan dat ze haar nodig had.
Ze kan zelfs van haar hebben gehouden haar (op haar eigen buitengewoon ongezonde manier!)
Maar wanneer Rapunzels geluk in conflict kwam met Gothels eigen behoeften, koos Gothel elke keer weer voor zichzelf.
En misschien is dat wel de tragedie van hun relatie.
Rapunzel bracht achttien jaar door in de overtuiging dat ze geliefd werd door een moeder.
Mother Gothel kan het zelfs zelf hebben geloofd.
Maar echte liefde zou uiteindelijk de deur van de toren hebben geopend.
Gothel zorgde ervoor dat het gesloten bleef.
💬 Wat denk jij?
Denk je dat Mother Gothel echt van Rapunzel hield nadat ze haar achttien jaar had opgevoed?
Was Rapunzel voor haar gewoon het menselijke equivalent van de magische bloem?
Of ontwikkelde Gothel echte genegenheid voor haar - die vervolgens werd overschaduwd door haar angst om oud te worden en haar behoefte aan controle?
Ik zou graag willen weten waar andere Disney-verzamelaars en Tangled op deze uitkomen.
Want Mother Gothel weet misschien wel wat het beste is…
…maar ik ben er niet helemaal van overtuigd dat ze weet wat liefde is.
